BİR ANAYA, BİR BABAYA; BİR ÖDEK, BİR YEDEK

Anadoluda, özellikle emek yoğun iş hayatının hakim olduğu sahalarda, çiftçilik ve hayvancılıkla geçimini sağlayan kırsal kesimlerde yaşayan çoğu aileler daha ziyade erkek çocukların olmasını isterler. Bu yüzden olacak ki genellikle 4 çocuklarının olması beklenirdi.  Bu dört erkek çocuktan biri anaya, biri babaya bakacağı umulur. Kız çocukları evlenip kocaya gittiğinden erkek çocuk ana-baba için bir nevi hayat sigortası işlevi görürdü. Henüz bireyselleşme ve çekirdek aile hayatına geçilmemişti.  Niçin 4 erkek çocuk önermesine gelince, geçmişte acı deneyimler yaşayan aileler, erkek çocuklardan birinin askerde öleceğini baştan bilir ve birini "ödek", yani şehit yahut kurban, adak sayardı. Dördüncüsünü de bu yüzden olacak ki birinci ve ikinci erkek evladı için "yedek" olarak dünyaya getirirlerdi. Böylece ana ve babanın sigortası garanti altına alınmış olurdu.

"Bir anaya bir babaya; bir ödek, bir yedek" atasözü bu acı ama gerçek yaşamdan edinilen tecrübeler sonucu söylenegelmiştir. Günümüzde bir çok yaşamsal ve aile kavramları değiştiği için bu söz de unutulmaya yüz tutmuş olan bir atasözüdür.

Ödek Anlamı için ...tıklayınız>>>